Zorgbelang Nederland

Woordenlijst

Dit woordenboek bevat een alfabetische lijst van (medische) termen. Deze termen komen veelvuldig voor in de teksten op deze website.
De omschrijving van de woorden zorgt voor een beter begrip van de tekst.


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

A

Aanleunwoningen

Ouderenwoningen die in de directe omgeving van een verzorgingshuis zijn gesitueerd, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen. De woningen zijn met het verzorgingshuis verbonden middels alarmopvolging.

Aanvullende verpleeghuiszorg

Verpleeghuiszorg die buiten het verpleeghuis wordt geboden, zowel aan mensen thuis als aan mensen in een verzorgingshuis. Ook wel extramurale verpleeghuiszorg genoemd.

Aanvullende verzorging

Eigenlijk: aanvullende of extramurale verpleeghuiszorg. Zorg die buiten het verpleeghuis wordt geboden, zowel aan mensen thuis als aan mensen in een verzorgingshuis.

ADL

Algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals eten, zich wassen, naar het toilet gaan en het voeren van een huishouden, waarbij mensen met een functiebeperking soms zijn aangewezen op hulp en hulpmiddelen.

AIDS

Acquired Immune Deficiency Syndrome. Aandoening waarbij het afweersysteem van de patiŽnt wordt aangetast door besmetting met het HIV-virus.

Alarmopvolging

Alarmsysteem op het lichaam of in de woning dat in geval van nood kan worden geactiveerd, zodat er een hulpverlener of mantelzorger komt (alarmopvolging). Bedoeld om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Ook wel personenalarmering genoemd.

Alfahulp

Voorwaarde is dat cliŽnten verstandelijk in staat zijn de werkgeversrol te vervullen ťn in de vakantie (theoretisch) vier weken zonder zorg kunnen. Alfahulpen zijn niet in loondienst bij de thuiszorginstelling, maar zijn in loondienst werkzaam voor de patiŽnt/cliŽnt zelf. Het dienstverband valt onder de regeling "dienstverlening aan huis" en moet daarom ook aan de voorwaarden van die regeling voldoen.

Alzheimer, Ziekte van

Vorm van dementie die al vůůr het vijftigste jaar kan optreden. Dementie is een aandoening van de hersenen met als kenmerken ernstige vergeetachtigheid, vermindering van de intellectuele vermogens en desoriŽntatie, vooral in de tijd.

Ambulante hulp/dienstverlening

Zorg die voornamelijk verleend wordt op afgesproken tijden waarbij de cliŽnten vanuit de eigen woon- en werkomgeving naar de hulpverlener toekomen, of waarbij de hulpverlener de cliŽnt in diens omgeving bezoekt. Ambulante hulpverlening is het tegenovergestelde van residentiŽle hulpverlening, waarbij zorg wordt verleend binnen de instelling waar de cliŽnt woont.

AWBZ

Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Vergoedt hoge medische kosten die de Zorgverzekeringswet (Zvw) niet vergoedt.

AWBZ-functies

Zorgfuncties waar vanuit de AWBZ aanspraak op gemaakt kan worden. Het gaat om de functies persoonlijke verzorging, verpleging, begeleiding, verblijf en behandeling. Indicatiestelling voor deze functies wordt uitgevoerd door het CIZ.

AWBZ-instelling

Zorginstelling waar zorg en eventueel verblijf worden vergoed via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.

AWBZ-zorg

Zorg die krachtens de AWBZ wordt vergoed. Zie ook persoonsgebonden budget en zorg in natura.
Naar boven

B

Basispakket zorgverzekering

Welke zorg door het basispakket gedekt wordt, is opgenomen in de Zorgverzekeringswet (Zwv). Het basispakket geeft recht op noodzakelijke zorg, bijvoorbeeld genees- en hulpmiddelen en zorg door huisarts of specialist. De precieze invulling vindt u in de polis van uw zorgverzekering.

Beschikking

Besluit van een administratief orgaan, meestal van de overheid, gericht op een persoon of rechtspersoon. Wordt ook gebruikt voor besluiten van het zorgkantoor.

BOPZ

Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen. Regelt opname en rechtspositie van mensen die tegen hun wil worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis, een instelling voor verstandelijk gehandicapten of psychogeriatrisch verpleeghuis.
Naar boven

C

CAK-BZ

Centraal Administratie Kantoor Bijzondere Zorgkosten. Int de eigen bijdrage voor ontvangen zorg. Verantwoordelijk voor administratie, registratie en financiering van AWBZ-zorg.

CARA

Chronisch Aspecifieke Respiratoire Aandoeningen. Aandoeningen die gekenmerkt worden door problemen met de ademhaling.

CBB

CliŽnten Belangen Bureau. Algemene noemer voor regionale organisatie of combinatie van organisaties die de belangen behartigt van en/of informatie en ondersteuning biedt aan cliŽnten in de geestelijke gezondheidszorg. Heeft in verschillende regioís verschillende benamingen zoals Steunpunt GGZ of Platform GGZ.

CG-Raad

Chronisch zieken en Gehandicapten Raad

Chronische ziekte

Lichamelijke ziekte of aandoening zonder uitzicht op (volledige) genezing en met gemiddeld een lange ziekteduur.

CIZ

Centrum Indicatiestelling Zorg. Verantwoordelijk voor de indicatie (vaststelling recht op zorg) van zorg die vanuit de AWBZ gefinancierd wordt.

CliŽntenraad

Raad van bewoners of van gebruikers van een zorginstelling, die op grond van de Wet Medezeggenschap CliŽnten Zorginstellingen bevoegdheden heeft om het beleid van de instelling en de samenstelling van het instellingsbestuur te beÔnvloeden.

CliŽntgebonden budget

Geldbedrag dat iemand kan aanvragen om zelf AWBZ-zorg, hulp en/of begeleiding in te kopen. Men kiest zelf hulpverleners uit. De hoogte van het budget wordt bepaald op basis van een indicatie door het CIZ. Het zorgkantoor beslist over de aanvraag. Ook wel persoonsgebonden budget genoemd.

Consultatie

Het vragen van advies aan een hulpverlener. Ook: cliŽntbespreking door verschillende hulpverleners.

Contactverzorgende

Verzorgende of verpleegkundige die binnen een team verantwoordelijk is voor de praktische uitvoering van de afspraken in de zorgdossiers van een aantal bewoners of patiŽnten en die fungeert als contactpersoon. Ook wel Eerst verantwoordelijke verzorgende (EVV'er) genoemd.

Crisisopvang

Opvang voor mensen in acute psychosociale nood.

Culturele normen en waarden

Gewoonten en (gedrags)regels van mensen uit een bepaalde cultuur of samenleving, zoals eetgewoonten, wasrituelen en gebedsrituelen.

CVA

Cerebrovasculair accident. Ook wel beroerte genoemd. Ontstaat door een herseninfarct waarbij te weinig bloed wordt aangevoerd of door een bloeding in de hersenen, met (tijdelijke) verlamming en/of afasie (taalstoornis) als gevolg.

Cvp

Vertrouwenspersoon in de jeugdzorg of verpleeghuiszorg. Een vertrouwenspersoon is een persoon bij een zorginstelling waar patiŽnten of cliŽnten terecht kunnen voor een vertrouwelijk gesprek over b.v. problemen en klachten in verband met geboden zorg- of hulpverlening. Is onafhankelijk en komt op voor de belangen van de cliŽnt.

CVV

Collectief vraagafhankelijk vervoer: collectief vervoer voor mensen met een handicap en ouderen die geen gebruik kunnen maken van het gewone openbaar vervoer. Georganiseerd door gemeenten volgens de Wet Voorzieningen Gehandicapten.
Naar boven

D

Dagactiviteiten

Activiteiten die zowel residentieel als ambulant kunnen zijn en een recreatief of therapeutisch karakter hebben.

Dagbehandeling

Behandeling overdag waarbij de patiŽnt of cliŽnt langer dan twee uur is betrokken.

Dagopvang

Opvang, hulp en /of verzorging overdag voor b.v. ouderen, mensen met een handicap of thuislozen in een dagcentrum, verzorgingshuis of dienstencentrum.

Dagverzorging

Opvang, hulp, verzorging enz. overdag voor ouderen, mensen met een handicap, thuislozen enz. bij bijvoorbeeld dagcentra, verzorgingshuizen, dienstencentra.

Decubitus

Stukgaan van de huid doordat de doorbloeding belemmerd wordt door druk van buitenaf; ontstaat door lang in dezelfde houding liggen of zitten

Deeltijdbehandeling

Behandeling op dagdelen, weekenden of avonden in een (psychiatrisch) centrum, waarbij de cliŽnt thuis slaapt en zijn sociale leven kan handhaven.

Dementie

Aandoening van de hersenen met als kenmerken ernstige vergeetachtigheid, vermindering van de intellectuele vermogens en desoriŽntatie, vooral in de tijd.

Diabetes

Ook suikerziekte genoemd. Aandoening waarbij door een tekort aan de stof insuline er te veel glucose (suiker) in het bloed komt.

Diagnose

1. Naam van de bij een patiŽnt vastgestelde ziekte of aandoening. 2. Aard van de ziekte of aandoening en van de lichamelijke en geestelijke toestand van een patiŽnt, die bepalend zijn voor verpleging en verzorging.

Diagnostiek

Methoden en technieken om een ziekte of probleem te kunnen vaststellen.

DiŽtist

Voedingsdeskundige. Deskundig op het gebied van voedingsvoorschriften voor bepaalde patiŽnten (b.v. diabetespatiŽnten, maagdarmpatiŽnten, mensen met ernstig overgewicht) en voor groepen mensen in een verzorgende inrichting (ziekenhuis, verpleeghuis, verzorgingshuis).

Dwangbehandeling

Behandeling of maatregelen tegen de wil van de patiŽnt/cliŽnt of zijn vertegenwoordiger in, zoals dwangmedicatie of fixatie. Mogelijk bij psychiatrische patiŽnten en verstandelijk gehandicapten vanuit de wet BOPZ bij dwangopname ter afwending van ernstig gevaar voor de patiŽnt/cliŽnt zelf of zijn omgeving, zoals bij risico op zelfverwonding, ernstige ordeverstoring in de instelling of strafbare feiten.
Naar boven

E

Eerst verantwoordelijke verzorgende (EVV-er)

Verzorgende of verpleegkundige die binnen een team verantwoordelijk is voor de praktische uitvoering van de afspraken in de zorgdossiers van een aantal bewoners of patiŽnten en die fungeert als contactpersoon. Ook wel contactverzorgende genoemd.

Eigen betaling

Het deel van de kosten dat u zelf moet betalen als u een WVG-voorziening van de gemeente ontvangt in de vorm van een financiŽle tegemoetkoming.

Eigen bijdrage

Het deel van de kosten dat u zelf moet betalen als u een vorm van AWBZ-zorg ontvangt.

Eigen risico

Het deel van de kosten dat een verzekerde zelf moet betalen alvorens hij aanspraak kan maken op een vergoeding door de verzekeraar. De hoogte van dit bedrag is wettelijk bepaald of tussen verzekerde en verzekeraar overeengekomen.

EPD

Met het elektronisch patiŽntendossier (EPD) kunnen zorgverleners relevante medische gegevens overal in Nederland met elkaar delen

Ergotherapie

Het begeleiden en trainen van dagelijkse vaardigheden die nodig zijn voor een zo zelfstandig mogelijk leven, zodat iemand na een ziekte of ongeval dat weer zo goed mogelijk zelf leert te doen.

Euthanasie

Opzettelijke levensbeŽindiging bij uitzichtloos en ondraaglijk lijden op uitdrukkelijk verzoek van de patiŽnt zelf, door de toediening van bepaalde middelen door een arts. Als de arts aan alle wettelijk vastgelegde zorgvuldigheidseisen heeft voldaan en er melding van heeft gemaakt, is euthanasie niet strafbaar.

Extramurale verpleeghuiszorg

Verpleeghuiszorg die buiten het verpleeghuis wordt geboden, zowel aan mensen thuis als aan mensen in een verzorgingshuis. Ook wel aanvullende verpleeghuiszorg of verpleeghuiszorg thuis genoemd.

Extramurale verzorgingshuiszorg

Verzorgingshuiszorg die buiten het verzorgingshuis geboden wordt aan mensen thuis.
Naar boven

F

FinanciŽle tegemoetkoming

WVG-voorziening die als geldbedrag wordt uitgekeerd. De gemeente beslist of een voorziening in natura of in geld wordt uitgekeerd.

Forensiche psychiatrie

Deelgebied van de psychiatrie waarbij mensen met een psychiatrische stoornis die een misdrijf hebben gepleegd of opnieuw dreigen te plegen worden behandeld in penitentiaire inrichtingen, zoals tbs-inrichtingen. Verricht tevens onderzoek naar toerekeningsvatbaarheid.

Fysiotherapie

Behandeling van mensen met klachten of belemmeringen in het bewegingsapparaat met massagetechnieken, bewegingstechnieken en fysiotechnische middelen.
Naar boven

G

Gecombineerd verpleeghuis

Verpleeghuis met zowel een afdeling somatiek (lichamelijke problematiek) als psychogeriatrie (geestelijke problematiek).

Geronto-psychiatrie

Psychiatrische zorg voor ouderen.

gezondheid 2.0

Maatschappelijke ontwikkeling die burgers met name door het gebruik van sociale media (internet) op het gebied van gezondheid en zorg dichter bij elkaar brengt, wordt gevat in het begrip ĎGezondheid 2.0í. Gezondheid 2.0 kenmerkt zich door participatie tussen patiŽnten onderling, tussen professionals onderling en tussen patiŽnten en professionals. Nieuwe technologieŽn, als wikiís en online communities ondersteunen daarmee zowel persoonlijke als professionele besluitvorming over gezondheid en zorgaangelegenheden, informatie-uitwisseling, samenwerking en community building, gericht op het verbeteren van het eigen functioneren en van het zorgsysteem als geheel.

GGZ

Geestelijke gezondheidszorg.

GGZ-instelling

Instelling voor geestelijke gezondheidszorg zoals een RIAGG, psychiatrisch ziekenhuis en RIBW. Veelal zijn deze gefuseerd tot ťťn grote GGZ-instelling.

Groepsverzorging

Dagopvang in groepsverband voor mensen met (beginnende) psychogeriatrische problemen in een verzorgingshuis. Er wordt dagstructurering en extra begeleiding geboden, zodat opname in een verpleeghuis voorkomen of uitgesteld kan worden.
Naar boven

H

Health2.0

Maatschappelijke ontwikkeling die burgers met name door het gebruik van sociale media (internet) op het gebied van gezondheid en zorg dichter bij elkaar brengt, wordt gevat in het begrip ĎGezondheid 2.0í. Gezondheid 2.0 kenmerkt zich door participatie tussen patiŽnten onderling, tussen professionals onderling en tussen patiŽnten en professionals. Nieuwe technologieŽn, als wikiís en online communities ondersteunen daarmee zowel persoonlijke als professionele besluitvorming over gezondheid en zorgaangelegenheden, informatie-uitwisseling, samenwerking en community building, gericht op het verbeteren van het eigen functioneren en van het zorgsysteem als geheel.

Herindicatie

Opnieuw formeel vaststellen van de aard en mate van de zorgbehoefte. Voorwaarde voor continuering van door de AWBZ betaalde zorg.

Hulpvraag

Door de cliŽnt zelf of door zijn omgeving geuite zorgbehoefte. Ook wel zorgvraag genoemd.

Huntington, Ziekte van

Ziekte met als kenmerken onwillekeurige bewegingen en voortschrijdende dementie.

Huursubsidie

Tegemoetkoming van de overheid voor mensen die teveel huur betalen in verhouding tot hun inkomen.
Naar boven

I

IBS

Spoedprocedure krachtens de BOPZ om een patiŽnt binnen 24 uur gedwongen op te laten nemen in een psychiatrisch ziekenhuis.

Implementatie

Het in gebruik nemen van een ontwikkelde methodiek in de praktijk.

Incontinentie

Ongewild verlies van urine of ontlasting.

Indicatie

Formele vaststelling van de aard en mate van de zorgbehoefte. Voorwaarde voor toegang tot door de AWBZ betaalde zorg.

Indicatiebesluit

Resultaat van de indicatiestelling: beslissing van het indicatieorgaan over de soort en hoeveelheid AWBZ-zorg die nodig is.

Indicatieorgaan

Onafhankelijk orgaan dat de indicatiestelling verzorgt voor ouderenzorg, verpleeghuiszorg, thuiszorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg. Zie ook CIZ.

Inleunwoningen

Zelfstandige woningen voor ouderen in een verzorgingshuis, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen.

Intensieve thuiszorg

Extra uren thuiszorg voor mensen die meer dan drie uur verpleging en verzorging per dag nodig hebben. In 2002 is dit begrip vervallen en onderdeel geworden van de reguliere thuiszorg.

Intervalopname

Geplande, regelmatig terugkerende tijdelijke opname van mensen met een zorgbehoefte in een voorziening zoals een verpleeghuis om de mantelzorg te ontlasten.

Intramurale voorziening

(Woon)instelling die dag- en nachtzorg, hulpverlening en begeleiding biedt. Instelling in de gehandicaptenzorg, ziekenhuiszorg, verpleeghuiszorg en geestelijke gezondheidszorg die 24-uurszorg biedt aan mensen die intensieve zorg en begeleiding nodig hebben.

ITS

Internationaal toegankelijkheidssymbool. Beschermd beeldmerk voor openbare gebouwen en andere voorzieningen die zonder hulp van derden bereikbaar, toegankelijk en bruikbaar zijn voor mensen met een handicap.
Naar boven

J

Jeugd-GGZ

Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen.
Naar boven

K

Klachtenfunctionaris

Persoon bij een zorginstelling waar patiŽnten of cliŽnten terecht kunnen voor een vertrouwelijk gesprek over b.v. problemen en klachten in verband met geboden zorg- of hulpverlening. Is onafhankelijk en komt op voor de belangen van de cliŽnt.

Klassen

Indeling van het aantal uren zorg per zorgfunctie per week die men nodig heeft volgens het indicatiebesluit. Elke klasse staat voor een bepaald aantal uur: klasse 1 is b.v. 0 tot 1,9 uur per week.

Korsakov, Syndroom van

Aandoening waarbij een gedeelte van de hersenen worden aangetast, waardoor geheugenverlies ontstaat. De patiŽnt verliest vooral het vermogen om iets nieuws te leren, terwijl vaak ook het begrip van tijd gestoord raakt. Wordt veroorzaakt door een gebrek aan vitamine B1, vooral bij alcoholverslaving.

Kortdurende opname

Tijdelijke opname in een verzorgings- of verpleeghuis gedurende maximaal zes weken bij een toegenomen zorgbehoefte, ter ontlasting van de mantelzorg of bij ziekte van de mantelzorger.

Kwaliteitsplan

Beschrijving van maatregelen en actiepunten met als doel het waarborgen of verbeteren van de kwaliteit van zorg of dienstverlening.
Naar boven

L

Logopedie

Het behandelen of voorkomen van stoornissen in de communicatie, met name spraak-, stem-, taal- en gehoorstoornissen. Zowel preventief, voornamelijk in het onderwijs, als curatief in de gezondheidszorg.
Naar boven

M

Mantelzorgers

Informele zorg voor iemand die zorg nodig heeft, gegeven door mensen uit de directe omgeving, zoals de partner, familie, buren en kennissen.

MEE

Ondersteuningsorganisatie voor mensen met een beperking (mensen met een lichamelijke handicap of chronische aandoening, een verstandelijke handicap en autisme). Biedt informatie, advies en ondersteuning bij leven met een beperking en is gericht op integratie in de samenleving van mensen met een handicap. Heette voorheen SPD (Sociaal-Pedagogische Dienst).

Meerzorg

1. Vorm van verpleeghuiszorg in verzorgingshuizen voor bewoners met psychische problemen. 2. Medische zorg en maatschappelijke opvang voor ernstig zieke dak- en thuislozen die in de reguliere zorg niet geholpen worden.

Mentorschap

Het door de rechter aanstellen van een vertrouwenspersoon voor meerderjarigen die hun persoonlijke belangen (belangen die niet over geld of goederen gaan) niet goed kunnen behartigen, zoals mensen met een verstandelijke handicap, psychiatrische patiŽnten enz. De mentor neemt beslissingen over verzorging, verpleging en behandeling, begeleidt de persoon, maar heeft ook de plicht deze zoveel mogelijk zelf te laten beslissen. Ook (wettelijke) vertegenwoordiging genoemd.

Multidisciplinair overleg

Overleg van deskundigen uit verschillende beroepsgroepen, b.v. een arts, verpleegkundige en fysiotherapeut.
Naar boven

N

Nachtverpleging

Verpleging in een verpleeghuis gedurende de nacht voor mensen die Ďs nachts niet thuis kunnen verblijven als gevolg van een ziekte of aandoening.

Nationale Ombudsman

Officieel aangestelde functionaris tot wie een burger zich kan wenden als hij door een beslissing van de overheid onbillijk meent te zijn behandeld en een beroep op de rechter niet mogelijk of gewenst is. Heeft alleen een adviserende functie.

Naturapolis

Bij een naturapolis ontvangt u zorg in natura. U heeft recht op zorg in plaats van een vergoeding voor gemaakte kosten. U ontvangt de zorg van een door uw zorgverzekeraar gecontracteerde aanbieder.

No-claimteruggaaf

Als u in een kalenderjaar geen of weinig gebruik maakt van de medische zorg, kunt u geld terugkrijgen van uw zorgverzekeraar. U krijgt maximaal ongeveer Ä 250,- terug.
Naar boven

O

Observatie

Bewuste, gerichte en nauwkeurige waarneming van een patiŽnt of cliŽnt, diens ziekteverschijnselen en/of gedrag en de reacties op een behandeling.

Oncologie

Medisch specialisme dat zich bezighoudt met kwaadaardige gezwellen (kanker).

Open inloopactiviteiten

Recreatieve activiteiten waarvoor men zich niet van tevoren hoeft op te geven in b.v. een verzorgingshuis of dienstencentrum. Meestal voor buurtbewoners uit een bepaalde doelgroep, zoals ouderen

Oppasservice

Oppashulp thuis voor kinderen en volwassenen met een handicap, ouderen enz. Is erop gericht om mantelzorgers tijdelijk te ontlasten door de zorg in de thuissituatie over te nemen. Deze service wordt vaak geboden door vrijwilligers. Ook wel thuisopvang genoemd.

Orthopedie

Onderzoek en behandeling die gericht is op voorkomen, genezen of zo goed mogelijk leren omgaan met afwijkingen aan het bewegingsapparaat (botten, spieren en gewrichten).

Overbruggingszorg

Tijdelijke zorg voor mensen die op de wachtlijst staan voor zorg die nog niet geleverd kan worden.
Naar boven

P

Palliatieve zorg

Zorg voor patiŽnten die niet meer te genezen zijn. Pijnbeheersing en bestrijding van andere lichamelijke klachten, aandacht voor psychologische, sociale en spirituele problemen. Algemeen doel is een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven, voor zowel de patiŽnt als zijn naasten.

Parkinson, Ziekte van

Aandoening van het zenuwstelsel met als voornaamste kenmerken beven, spierstijfheid, bewegingstraagheid, loop- en spraakstoornissen en vaak ook geheugenstoornissen, somberheid en moeheid.

Particuliere thuiszorg

Thuiszorg die niet vanuit de AWBZ of Zorgverzekeringswet (Zvw) wordt gefinancierd. Wordt geleverd door organisaties die hun oorsprong vinden in de reguliere (AWBZ-)thuiszorg, door grote of (zeer) kleine particuliere thuiszorgbureaus en door bemiddelingsbureaus.

Pedagogische behandeling

Behandeling die betrekking heeft op de opvoedingssituatie.

Permanente zorg

Voortdurende, blijvende zorg.

Personenalarmering

Alarmsysteem op het lichaam of in de woning dat in geval van nood kan worden geactiveerd, zodat er een hulpverlener of mantelzorger komt (alarmopvolging). Bedoeld om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen.

PGB

Persoonsgebonden budget. Geldbedrag dat iemand kan aanvragen om zelf AWBZ-zorg, hulp en/of begeleiding in te kopen. Men kiest zelf hulpverleners uit. De hoogte van het budget wordt bepaald op basis van een indicatie door het CIZ. Het zorgkantoor beslist over de aanvraag.

Preventie

Het voorkůmen van een ongewenste situatie.

Preventieve zorg

Zorg gericht op het voorkomen of beperken van schade aan de gezondheid van individuele mensen, van bepaalde groepen uit de bevolking of van de bevolking als geheel.

Psychogeriatrie

Medisch specialisme dat zich bezighoudt met afwijkingen in gedrag en beleving bij ouderen en de behandelingsmogelijkheden daarvan.

Psychogeriatrische zorg

Zorg die verleend wordt aan ouderen met een psychische stoornis die verband houdt met ouderdom, zoals dementie.

Psychosociale problemen

Problemen met het geestelijk vermogen en/of de sociale vaardigheden die nodig zijn om goed te kunnen omgaan met mensen en verschillende omstandigheden in het leven.

Pvp (patiŽnten-
vertrouwenspersoon)

De patiŽntenvertrouwenspersoon (pvp) verleent cliŽnten in de Geestelijke Gezondheidszorg advies en bijstand bij de handhaving van hun rechten. De pvp stelt zich op aan de kant van de cliŽnt.
Naar boven

R

Raad van Toezicht

Heeft een toezichthoudende rol op het beleid van de directie.

Reactivering

Geheel van maatregelen om een patiŽnt die door ziekte, letsel of inactiviteit te maken heeft met functieverlies, de activiteiten van het dagelijks leven opnieuw aan te leren.

Reguliere thuiszorgorganisatie

Levert thuiszorg die wordt vergoed via de AWBZ.

Restitutiepolis

Bij een restitutiepolis krijgt u, op basis van de originele nota's, een vergoeding voor gemaakte zorgkosten. U kunt zelf uw zorgaanbieder kiezen.

Reuma

Pijnlijke aandoening van o.a. gewrichten, pezen en spieren.

Revalidatie

Medische en sociale zorg om iemand, die door ziekte of letsel te maken heeft met functieverlies, weer zo goed mogelijk te leren functioneren.

Revalidatiecentrum

Ziekenhuis voor lichamelijke en psychische revalidatie, met soms een voorziening voor dagbehandeling.

RIAGG

Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg. Extramurale geestelijke gezondheidszorg met afdelingen voor jeugdigen, volwassenen en ouderen. Aanbod: preventie, advisering, sociaal-psychiatrische begeleiding, psychotherapeutische behandeling en crisishulp.

RIBW

Regionale Instellingen voor Beschermende Woonvormen. Instellingen die huisvesting en ondersteuning bieden aan psychosociaal kwetsbare mensen. De meeste bewoners komen vanuit een algemeen psychiatrisch ziekenhuis en de (woon)begeleiding is gericht op rehabilitatie: algemene zelfredzaamheid, wonen, sociale contacten, dagbesteding en/of werk.

RIVM

Als kennis- en onderzoeksinstituut adviseert en ondersteunt het RIVM op landelijk niveau beleidsmakers en professionals op diverse werkterreinen. Het RIVM adviseert ook niet-professionals.

RM

Machtiging van de rechter, onder meer tot gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis of tot verlenging van een opname.

Rondloopgang

Gang in een verzorgingshuis of verpleeghuis met een ronde vorm, waardoor een psychogeriatrische bewoner niet voor een dichte deur komt te staan.

RVZ

De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg is een onafhankelijk adviesorgaan voor parlement en regering. Hij zet zich in voor de gezondheid van de burger en de kwaliteit en toegankelijkheid van de gezondheidszorg
Naar boven

S

Signatuur

Levensovertuiging zoals protestants-christelijk, humanistisch, joods enz. van waaruit een instelling of persoon werkt.

Somatische zorg

Zorg voor lichamelijke ziekte of aandoening.

Stoma

In de buikzijde gemaakte opening voor de afvoer van urine of ontlasting.

Suikerziekte

Aandoening waarbij door een tekort aan de stof insuline er te veel glucose (suiker) in het bloed komt. Ook wel diabetes genoemd.

SVB

Sociale Verzekeringsbank. Voert o.a. de AOW en de TOG uit en geeft uitvoeringstechnische adviezen aan de minister van sociale zaken en werkgelegenheid (SZW).
Naar boven

T

TBS

Terbeschikkingstelling (van de regering), voorheen tbr. Vorm van dwangverpleging na strafrechtelijke veroordeling (in geval van 'gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens').

Terminale zorg

Verzorging en begeleiding van in de laatste levensfase (terminale fase) verkerende patiŽnten. De zorg is meestal intensief en kortdurend en kan zowel thuis als binnen een instituut worden geboden.

Thuisopvang

Oppashulp thuis voor kinderen en volwassenen met een handicap, ouderen enz. Is erop gericht om mantelzorgers tijdelijk te ontlasten door de zorg in de thuissituatie over te nemen. Deze service wordt vaak geboden door vrijwilligers

Thuiszorg

Hulp of begeleiding bij huishouding, verzorging of verpleging thuis aan chronisch zieken, mensen met een handicap, ouderen en mensen die daar tijdelijk behoefte aan hebben. Vaak ook uitleen van verpleegartikelen en hulpmiddelen, en praktische dienstverlening zoals maaltijdvoorziening, alarmopvolging e.d.

Tijdelijke opname

Tijdelijke opname in een verzorgings- of verpleeghuis gedurende maximaal zes weken bij een toegenomen zorgbehoefte, ter ontlasting van de mantelzorg of bij ziekte van de mantelzorger. Ook wel kortdurende opname genoemd.

TOG

Tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte kinderen. FinanciŽle bijdrage voor ouders of verzorgers die thuis een kind met een handicap verzorgen (van 3-18 jaar oud). Wordt uitgevoerd door de SVB.

Transferverpleegkundige

Verpleegkundige die de overgang tussen zorginstellingen regelt, bijvoorbeeld van ziekenhuis naar thuiszorg.

Traumatologie

Onderdeel van de chirurgie dat zich bezighoudt met oorzaken, diagnostiek, behandeling, prognose en revalidatie van letsel na een ongeval.
Naar boven

V

Verpleeghuis

Voorziening voor veelal oudere patiŽnten, die als gevolg van een of meer functiestoornissen (tijdelijk) niet meer zelfstandig kunnen functioneren en voortdurende verpleegkundige zorg behoeven in aansluiting op een medische behandeling.

Vertegenwoordiging

Het door de rechter aanstellen van een vertrouwenspersoon voor meerderjarigen die hun persoonlijke belangen (belangen die niet over geld of goederen gaan) niet goed kunnen behartigen, zoals mensen met een verstandelijke handicap, psychiatrische patiŽnten enz. De mentor neemt beslissingen over verzorging, verpleging en behandeling, begeleidt de persoon, maar heeft ook de plicht deze zoveel mogelijk zelf te laten beslissen. Ook wel mentorschap genoemd.

Vertrouwenspersoon

Persoon bij een zorginstelling waar patiŽnten of cliŽnten terecht kunnen voor een vertrouwelijk gesprek over b.v. problemen en klachten in verband met geboden zorg- of hulpverlening. Is onafhankelijk en komt op voor de belangen van de cliŽnt. Ook wel klachtenfunctionaris, pvp (patiŽntenvertrouwenspersoon) of cvp (cliŽntenvertrouwenspersoon) genoemd.

Verzamelinkomen

Gezamenlijk bedrag van inkomen uit werk en woning, uit aandelen en dividenden en uit sparen en beleggen, waarover de hoogte van de aanslag inkomstenbelasting wordt bepaald.

Verzorgingshuis

Voorziening die aan ouderen duurzame huisvesting met gehele of gedeeltelijke verzorging verschaft als zelfstandig wonen niet meer gaat. Veel verzorgingshuizen hebben een verpleegafdeling en verzorgen reikwijdtezorg. Bij de meeste verzorgingshuizen zijn ook zelfstandige woningen (aanleunwoningen) of flats (serviceflats) gelegen.
Naar boven

W

Wachtlijstbegeleiding

Informatieverstrekking door een zorginstelling over de wachttijd voor een plaats in de instelling en over voorlopige hulp thuis zolang er nog geen plaats is.

Wachtlijstbemiddeling

Bemiddeling door zorgverzekeraar en zorgkantoor bij het vinden van een alternatief, als er voor de benodigde zorg of behandeling in de gewenste instelling een wachtlijst is.

Wachtlijstoverbrugging

Het realiseren van voorlopige zorg in de periode dat iemand op een wachtlijst staat.

WGBO

Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst. Regelt de rechten van de patiŽnt in de verhouding patiŽnt-behandelaar, het recht op informatie, de toestemmingsvereiste voor behandeling (informed consent) en het recht op privacy.

WKCZ

Wet Klachtrecht CliŽnten Zorgsector. Regelt de behandeling van klachten in zorginstellingen.

WMCZ

Wet Medezeggenschap CliŽnten Zorginstellingen. Regelt de oprichting van een cliŽntenraad met de bijbehorende bevoegdheden in alle zorginstellingen.

Wmo

Volgens de Wmo moeten gemeenten zorgen dat alle inwoners kunnen meedoen aan de samenleving en dat iedereen zo zelfstandig mogelijk kan leven. Iedereen moet zo veel mogelijk voor zichzelf en voor elkaar zorgen. Dat betekent dat iedereen die hulp of zorg nodig heeft, dat eerst moet vragen aan familieleden en vrienden. Ook als het gaat om zorg die veel tijd kost. Mensen die deze hulp geven, heten mantelzorgers. De gemeente ondersteunt mantelzorgers bij hun mantelzorgtaken. Pas als het niet lukt om de hulp zelf te regelen, kan voor hulp en voorzieningen een beroep op de gemeente gedaan worden. Ook voor mensen die lichamelijk of sociaal kwetsbaar zijn, moet de gemeente mogelijk maken dat zij kunnen participeren in de samenleving en zelfstandig mogelijk kunnen leven. Dit heet de 'compensatieplicht' van de gemeente. I

Wmo-loket

Wmo-loketten zijn door gemeenten in het leven geroepen om cliŽnten te ondersteunen bij het vinden van de juiste weg in het woud van regelingen en organisaties op het gebied van wonen, welzijn, zorg, financiŽn en vervoer. Wmo staat voor Wet maatschappelijke ondersteuning.

Woonzorgcentrum

Complex van zelfstandige woningen gericht op beschermd wonen met een zorg- en service-arrangement, maar met een contractuele scheiding tussen wonen, zorg en service. Bedoeld voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen, maar geen verzorgingshuis- of verpleeghuiszorg nodig hebben. Ook woonzorgcomplex of wozoco genoemd.

Woonzorgcomplex

Complex van zelfstandige woningen gericht op beschermd wonen met een zorg- en service-arrangement, maar met een contractuele scheiding tussen wonen, zorg en service. Bedoeld voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen, maar geen verzorgingshuis- of verpleeghuiszorg nodig hebben. Ook woonzorgcentrum of wozoco genoemd.

Woonzorgloket

Plek waar mensen terecht kunnen met alle vragen over wonen, zorg en welzijn, zowel telefonisch als fysiek (dichtbij in de buurt). Ook zorgloket genoemd.

Woonzorgzone

Wijk met een buitengewoon voorzieningenniveau. Omvat een aanbod van levensloopbestendige woningen, 24-uurszorg, woonzorgarrangementen en een veilige en goed toegankelijke leefomgeving.

Wozoco

Complex van zelfstandige woningen gericht op beschermd wonen met een zorg- en service-arrangement, maar met een contractuele scheiding tussen wonen, zorg en service. Bedoeld voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen, maar geen verzorgingshuis- of verpleeghuiszorg nodig hebben. Ook woonzorgcomplex of woonzorgcentrum genoemd.

Wtcg

In de Wtcg wordt geregeld dat chronisch zieken en gehandicapten gecompenseerd worden voor de extra kosten die zij hebben. De Wet is in de plaats gekomen van de fiscale regeling buitengewone uitgaven.
Naar boven

Z

Zorg in natura (ZIN)

Zorg waarop iemand aanspraak maakt volgens de AWBZ of Zorgverzekeringswet (Zvw) en die wordt geleverd door een erkende zorgaanbieder, bijvoorbeeld een thuiszorginstelling. AWBZ-zorg kan ook via een PGB worden verstrekt, zorg via de Zorgverzekeringswet ook via een restitutiepolis.

ZorgcoŲrdinator

Personen die namens zorgaanbieders de professionele hulp tussen de intramurale, semi-murale en ambulante zorg coŲrdineren zonder deze hulp direct zelf ten uitvoer te brengen, en een goede afstemming proberen te bewerkstelligen van de juiste hoeveelheid gewenste zorg voor een cliŽnt.

Zorgdossier

Dossier waarin centraal informatie en afspraken over verpleging en verzorging van de patiŽnt/cliŽnt worden vastgelegd. Kan door alle betrokken zorgverleners worden geraadpleegd en aangevuld.

Zorgfunctie

Samenhangend geheel van taken en activiteiten dat gericht is op het voldoen aan (een deel van) de individuele zorgvragen. Vanuit de AWBZ kan aanspraak gemaakt worden op de zorgfuncties: huishoudelijke verzorging, persoonlijke verzorging, verpleging, ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding, verblijf en behandeling. Indicatiestelling voor deze functies wordt uitgevoerd door het CIZ.

Zorgkantoor

Verantwoordelijk voor de uitvoering van en controle op AWBZ-gefinancierde zorg en voor toekenning van het persoonsgebonden budget. Taken zijn het contracteren van zorginstellingen, innen van eigen bijdragen van verzekerden en deelnemen aan overleg (onder meer met zorggebruikers en zorgaanbieders) over het gewenste zorgaanbod in de regio. Is betrokken bij afspraken over indicatiestelling, zorgtoewijzing en oplossingen voor wachtlijsten. Per regio wordt ťťn zorgverzekeraar aangewezen als zorgkantoor.

Zorgloket

Plek waar mensen terecht kunnen met alle vragen over wonen, zorg en welzijn, zowel telefonisch als fysiek (dichtbij in de buurt). Ook woonzorgloket genoemd.

Zorgplan

Schriftelijke vastlegging van gestelde doelen, verwachte tijdsduur, te verrichten taken, tijdstip van zorgverlening, omvang van de hulp, in te zetten deskundigheid, tijdstip van evaluatie plus zorgverleners van andere organisaties waarmee wordt samengewerkt. Betreft het regelen van zorg voor individuen.

Zorgvisie

Uitleg van een zorginstelling over ideeŽn, normen en waarden die als uitgangspunt bij de zorgverlening worden gehanteerd.

Zorgvraag

Door de cliŽnt zelf of door zijn omgeving geuite zorgbehoefte.

Zorgwoningen

Aanleunwoningen: ouderenwoningen die in de directe omgeving van een verzorgingshuis zijn gesitueerd, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen. En inleunwoningen: zelfstandige woningen voor ouderen in een verzorgingshuis, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van de voorzieningen.
Naar boven